Groen in Den Haag

De aanleg van de WarmtelinQ brengt werkzaamheden met zich mee. Daarvoor hebben we ruimte nodig. Zowel boven de grond als onder de grond. Daarom kappen we op verschillende plekken bomen en halen we groen weg. Met de betrokken gemeentes en de Bomenwacht maakten we afspraken. Zo kijken we samen hoe er zoveel mogelijk groen kan blijven staan. Als we bomen weghalen, planten we na afloop van de werkzaamheden nieuwe bomen en nieuw groen terug. Dat is een afspraak die we met elkaar maakten. Soms is dat op een andere plaats binnen de gemeente. We kunnen namelijk geen bomen bovenop, of in de directe nabijheid van de warmteleiding planten.

Nieuw ontwerp

Samen met onze landschapsarchitect, de afdeling groenbeheer van de gemeente en lokale natuur- en milieuorganisaties maakten we een nieuw ontwerp voor het groen in de straat of wijk. Ook hebben we bewoners naar hun ideeën gevraagd. Het uitgangspunt is dat we minimaal evenveel bomen en struiken (of oppervlakte) terugplanten als dat we weg moe(s)ten halen. Als het kan verplanten we bestaande bomen naar een andere plek. Dit kan alleen als een boom gezond is.   

Zodra de planning van de herinrichting bekend is, voegen we dit toe.

• Moerweg
• Middachtenweg
• De la Reyweg
• Kempstraat
• Wijkpark Transvaal
• Herman Costerstraat
• Uitenhagestraat
• Tripstraat
• Van Weerden Poelmanpad/geluidswal A13 
• Geluidswal achter Bosweide 
• Valutapad/GAVI-kavel
• Tiber 
• Oude Middenweg 

De Moerweg is een brede weg die uitkomt op de Middachtenweg. Tussen de Erasmusweg en de Melis Stokelaan is de straat erg ruim en groen. Herkenbaar in dit groene gebied is de brede sloot, met daar omheen bomen, struiken en gras in verschillende soorten en maten. Langs het water liggen wandelpaden. Daardoor lijkt dit stuk straat op een langgerekt park.

Wat halen we weg?

In totaal halen we twintig bomen weg voor de werkzaamheden. Ook halen we een groot deel van de struiken weg. Dat doen we in oktober 2023. Dit is nodig omdat de leiding precies onder het groengebied komt te liggen. De vleugelnootbomen blijven staan, hier leggen we de leiding omheen. De bestaande brug bij deze bomen halen we wel weg, de gemeente plaatst een nieuwe brug terug.

Wat planten we terug?

We planten verschillende soorten bomen terug, zoals de esdoorn, beuk, amberboom, sierkers en Anna Paulownaboom. Om zo snel mogelijk weer een volgroeid beeld te krijgen, planten we bomen van verschillende maten terug. We planten 27 bomen terug. Dat zijn er zeven meer dan we weghalen. Ook planten we verschillende bloeiende en geurende soorten heesters terug, zoals de vlinderstruik, bruidsbloem, hortensia en weigela.

De Middachtenweg is een brede singel met aan beide kanten een brede groenstrook met parkachtige beplanting (bomen, bosjes en een bloemrijk grasland). Deze weg is onderdeel van de hoofdgroenstructuur in Den Haag.

Wat halen we weg?

We leggen de warmteleiding voor een groot deel aan onder de straat. Slechts een paar kleine delen (de expansielussen) komen onder de groenstrook. In de eerste plannen stond dat we 19 bomen moesten verwijderen. Na een inspraakprocedure hebben we samen met de gemeente afgesproken de leiding op een iets andere plek te leggen. Daarmee behouden we negen bomen. Tien bomen halen we helaas alsnog weg. De eerste zeven bomen halen we eind september 2023 weg.

Wat planten we terug?

Het terugplanten van groen kan voor een groot deel op dezelfde plaats. We zorgen voor meer variatie in het straatbeeld en meer afwisseling tussen open en gesloten groen. We planten terug: 

• Dertien bomen (6 bomen van de grootste soort en 7 soorten van een kleinere soort, zoals de esdoorn, elks, berk en eik). Dat zijn er drie meer dan we weghalen 
• Drie meer natuurvriendelijke oevers (geleidelijke overgang van droog naar nat), met onder andere kornoelje, liguster en de Gelderse roos
• Struwelen met inheemse plantensoorten 
• Gras ingezaaid met bloemen

De De la Reyweg is een belangrijke straat als het gaat om bomen. De straat is namelijk onderdeel van de Stedelijke Groene Hoofdboomstructuur van de gemeente. In het midden van de straat is een groenstrook met lindebomen.

Wat halen we weg?

Helaas moesten we 25 bomen kappen langs de De la Reyweg. We kunnen één boom verplanten naar een plek buiten de werkzaamheden. De andere bomen kunnen we helaas niet verplanten.

Wat planten we terug?

Aan de westzijde van de De la Reyweg planten we dezelfde boomsoort terug als die weghaalden: de valse christusdoorn. In de middenberm planten we lindes terug. We planten in totaal 26 bomen terug.

In de Kempstraat staan sinds een paar jaar verschillende soorten moseiken op de hoeken van de parkeervakken.

Wat halen we weg?

We leggen de warmteleiding aan onder het fietspad aan de oostzijde van de Kempstraat. Het was eerst de bedoeling om alle bomen aan die zijde van de straat te verwijderen. Deze ruimte was nodig als werkterrein. Na overleg met de aannemer bleek dat de moseiken aan de noordzijde van de Kempstraat kunnen blijven staan. Daarmee hoeven we nog elf bomen weg te halen. Dat doen we kort voordat de werkzaamheden starten.

Wat planten we terug?

We planten in totaal dertien eiken terug. Dat zijn twee bomen meer dan we weghalen. De bomen komen terug op dezelfde plaats als waar ze stonden voor onze werkzaamheden. Eén boom zou precies bovenop de leiding komen te staan. Deze planten we een stukje verderop terug. We plaatsen wortelschermen langs de leiding. Zo voorkomen we dat de wortels van de bomen de leiding beschadigen.

Wijkpark Transvaal is één van de belangrijkste wijkparken in Den Haag. Het park is een belangrijke wandelverbinding tussen het Hobbemaplein en de markt met de Paul Krugerlaan. Parallel aan de Herman Costerstraat staan magnolia’s langs de wandelpaden. Het park zelf is nu voor een groot deel verhard en heeft sport- en spelvoorzieningen. Er staan bomen – voornamelijk eiken - in de verharding, maar ook in het groen.

Wat halen we weg?

We leggen de warmteleiding dwars onder het wijkpark door. Voor de werkzaamheden gebruiken we grote delen van de huidige sportvelden als werkterrein. Zo hoeven we minder groen te verwijderen. We halen twee eiken en acht magnolia’s weg (aan het einde van de laan). Dat doen we steeds kort voordat de werkzaamheden starten.

Wat planten we terug?

Na de werkzaamheden planten we de bomen op dezelfde plaats terug. We planten in totaal acht bomen terug, zoals de magnolia en de eik.

Op de plek waar de leiding de Delftselaan kruist, ligt een klein parkje met twee zomereiken. In de Herman Costerstraat staan aan één kant van de straat nieuwe Prunussen. Aan de zuidzijde van de straat staan twee grote perenbomen, aan de noordzijde twee grote iepen.

Wat halen we weg?

We boren de leiding vanuit Wijkpark Transvaal onder de Delftselaan door. Voor deze boring haalden we al één lindeboom en twee eiken in de groenstrook weg. De twee grote iepen in de Herman Costerstraat blijven staan. Helaas verwijderen we wel de andere beplanting in de straat. In totaal halen we twintig bomen weg. Dat gebeurt in 2024.

Wat planten we terug?

De gemeente grijpt de werkzaamheden in de Herman Costerstraat aan om meer groen terug te planten. De lindeboom en eiken aan de Delftselaan kunnen we helaas niet op dezelfde plaats terugplanten. Daarom vergroten we dit plantsoen, met ruimte voor drie nieuwe eiken en drie nieuwe sierkersen en een stuk bosplantsoen. 

Langs de trottoirs in de Herman Costerstraat komen brede groenstroken met heesterbeplanting en daarin grotere bomen dan er nu staan. Aan de zijde van het huidige hekwerk planten we een mooie haag. Doordat er gekozen is voor grotere bomen dan er nu staan, kunnen we vier bomen minder terugplanten. In totaal komen er zestien nieuwe bomen. Als alle bomen geplant zijn, is er door een groter bladoppervlak meer groen te zien. Dat zorgt voor een grotere de biodiversiteit.

In de Uitenhagestrstraat zijn pasgeleden langs beide kanten van de weg Zelkovas geplant in de verharding van de straat. Op een aantal plaatsen staan de bomen in stalen bakken.

Wat halen we weg?

We leggen de warmteleiding aan onder de rijbaan. Daarom moeten helaas alle bomen verwijderen. In totaal halen we zestien bomen weg. Drie daarvan staan op particulier terrein. We halen deze bomen kort voor de start van de werkzaamheden weg.

Wat planten we terug?

We planten in totaal zestien bomen (haagbeuken en berken) terug op dezelfde locatie als de bomen die we weghalen.

Het laatste stuk van de warmteleiding gaat via de Asmansweg onder de trambaan door naar de Tripstraat. Dit doen we met een boring. We hebben daarvoor een werkterrein nodig dat deels op de weg en deels in het groen ligt. In de Tripstraat staan nu bomen en heesters aan één kant van de straat.

Wat halen we weg?

De warmteleiding komt onder het fietspad langs de Asmansweg te liggen. In de Tripstraat leggen we de leiding aan onder de weg. Bij de kruising met de trambaan halen we één populier weg. Dat gebeurt kort voor de start van de werkzaamheden.

Wat planten we terug?

We planten één populier terug ter vervanging van de verwijderde boom. Daarnaast planten we nieuwe heesters en zaaien we grasvelden opnieuw in op de plekken waar we gras weghalen. Het tekort van vier bomen in de Herman Costerstraat, planten we in de Tripstraat dubbel terug: er komen acht populieren in een grotere maat dan nu.

Dit deel van het tracé ligt op de geluidwal langs de A13, tot aan de Laan van Hoornwijck. Het talud bestaat nu uit een bloemrijk grasland met enkele bomen, vooral Gleditsia’s. Deze inrichting past niet goed bij de natuur in dit gebied. 

Wat halen we weg?

We halen alleenstaande bomen weg langs de Singel, op de geluidwal en langs het fietspad. Ook verwijderen we graszoden en gebruiken grasbermen tijdelijk als werkruimte. We halen 63 bomen weg. Van deze bomen kunnen er 22 mogelijk verplant worden.

Wat planten we terug?

Na afloop van de werkzaamheden planten we 65 nieuwe bomen en leggen ruim 2.000 m² nieuw bosplantsoen aan. De bomen die verplantbaar zijn, komen niet terug op dezelfde plek. We kiezen voor een groenstructuur die beter past bij de omgeving. Samen met de gemeente Den Haag zoeken we een nieuwe locatie voor deze bomen.

Het tracé loopt langs de zuidelijke helling van de geluidwal achterlangs de woonwijk Bosweide. Deze geluidwal maakt deel uit van het Vlinderlint en bestaat vooral uit een kruidenrijk grasland. Aan de voet van het talud staan enkele populieren. Op een deel van de geluidwal ligt een bosplantsoen met boomvormers, aangeplant rond 2019. Een deel daarvan is inmiddels afgestorven.

Wat halen we weg?

Voor de aanleg van de warmteleiding graven we een sleuf in de zuidelijke helling van de geluidwal en maken we een boorkuip aan het einde van de wal. Hierdoor verdwijnt een deel van de kruidenberm. Op de kop van de wal halen we een deel van het bosplantsoen (iepen) weg. In totaal verwijderen we 10 bomen. Negen daarvan zijn geschikt om te verplanten, maar niet op deze locatie tijdens de werkzaamheden. 

Wat planten we terug?

We planten 10 nieuwe bomen en leggen 750 m² bosplantsoen met boomvormers aan. Voor de verplantbare bomen zoeken we samen met de gemeente Den Haag een passende plek.

Het tracé loopt over de GAVI-kavel: braakliggend terrein langs het Valutapad. In de afgelopen jaren is hier een gevarieerd landschap ontstaan met struweel, open ruimtes, moeras en oevervegetatie. Op het terrein zijn voorzieningen zoals een camperplaats, een kippenhouderij en een imker. De meeste bomen zijn wilgen (ongeveer 80%) en elzen (ongeveer 20%). Het grootste deel van de bomen staat in aaneengesloten bosplantsoen van circa 2.000 m².

Ook de gemeente Den Haag voert werkzaamheden uit op de GAVI-kavel ten behoeve van de bouw van een tramremise.

Wat halen we weg?

Voor de aanleg van de warmteleidingen graven we een sleuf, deels op het Eneco-terrein en deels parallel aan het Valutapad op de GAVI-kavel. Op het Eneco-terrein maken we een werkterrein voor een boring. Aan de zuidzijde van de GAVI-kavel komt een werkterrein een andere boring. In totaal verwijderen we 158 bomen. Het gaat vooral om wilgen en elzen. 

Wat planten we terug?

We planten 7 nieuwe bomen op de Eneco-kavel en leggen 5.000 m² bosplantsoen aan, waarvan circa 2.800 m² bestaat uit boomvormers. Daarmee compenseren we ruim het aantal bomen en het oppervlak dat verdwijnt.

Het tracé loopt langs de Tiber. Aan de zuidzijde ligt een gazonstrook en een sloot met een natuurvriendelijke oever. Verderop, waar het tracé langs de noordzijde komt, liggen grasbermen met bomen en groenvakken met heesters. De singel heeft een smalle rietzone. 

Wat halen we weg?

Voor de aanleg van de warmteleiding graven we een sleuf in de gazonstrook ten zuiden van de rijbaan. Twee expansielussen komen deels in het water. Er verdwijnen delen gazon, er staan geen bomen op dit tracédeel.

Verderop graven we een sleuf langs de noordzijde van de rijbaan. De leiding komt uit een boring in de sloot en kruist de laanbeplanting van lindes. Voor drie expansielussen verwijderen we bomen bij het sportveld en op twee plekken langs de Tiber. Ook halen we een groot deel van de heesters weg. In totaal verwijderen we hier 22 bomen, waarvan 3 mogelijk verplantbaar zijn.

Wat planten we terug?

We maken van deze zone een aantrekkelijkere groenstrook met meer variatie. We vervangen 585 m² gazon door sierheesters en alleenstaande heesters en vormen 2.130 m² gazon om tot kruidenrijke berm. Aan de noordzijde planten we 26 nieuwe bomen, vervangen 1.435 m² monotone haagbeplanting door hoogwaardiger groen en vormen 4.085 m² gazon om tot kruidenrijke berm. Zo ontstaat een aantrekkelijker bedrijventerrein met meer variatie en biodiversiteit

Het eerste deel van de Oude Middenweg is een bouwweg op terrein dat nog in ontwikkeling is. Er is geen vaste bomenstructuur. Vanaf (ongeveer) de Zoetermeerse Rijweg bestaat de Oude Middenweg uit een singel met bomenrijen aan beide zijden: aan de noordwestzijde vooral essen en aan de zuidoostzijde vooral amberbomen.

Wat halen we weg?

Voor de aanleg van de warmteleiding graven we een sleuf op het braakliggende terrein en maken hier twee boorkuipen: één voor de boring richting de Tiber en één voor de boring naar het oostelijk deel van de Oude Middenweg. Hiervoor verwijderen we recent aangeplante platanen en een deel van de kruidenberm. In totaal halen we op het braakliggende terrein 9 bomen weg. Deze bomen zijn allemaal verplantbaar. 

Vanaf de Zoetermeerse Rijweg boren we de warmteleidingen grotendeels diep onder de grond door. Alleen voor twee boorkuipen en een expansielus verwijderen we een aantal essen. Ook halen we een stuk gazon en heestervakken weg voor een tijdelijke rijweg. In totaal verwijderen we 5 bomen. 

Wat planten we terug?

Op het nu braakliggende terrein planten we 15 nieuwe bomen. Voor de verplantbare platanen zoeken we samen met de gemeente Den Haag een geschikte locatie. Daarnaast herstellen we de kruidenberm door de toplaag te verwijderen. Zo ontstaat een aantrekkelijker terrein met meer variatie en biodiversiteit. 

Verderop planten we 4 nieuwe bomen in dezelfde maat als de verwijderde exemplaren. Daarnaast herstellen we de kruidenberm. Zo krijgt ook dit deel een aantrekkelijker beeld met meer variatie en groen.