Nieuw onderzoek Holland Rijnland onderstreept nut en noodzaak van warmtenetten

Datum

De dertien gemeenten die het samenwerkingsverband Holland Rijnland vormen, willen in de toekomst inzetten op een regionaal warmtesysteem in plaats van grootschalige elektrificatie met individuele warmtepompen. Dat blijkt uit een maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) die deze week is gepubliceerd door Holland Rijnland. Uit het onderzoek komt naar voren dat warmtenetten maatschappelijke voordelen bieden, met name doordat zij de druk op het overvolle elektriciteitsnet beperken. 

Netcongestie bepalende factor

Het onderzoek, uitgevoerd door onafhankelijk adviesbureau Rebel, vergelijkt een regionaal verbonden warmtesysteem met individuele (all-electric) warmtepompen en lokale warmtenetten. Zowel het regionale als het lokale warmtenet scoort wat maatschappelijke kosten betreft, beter dan individuele (all-electric) warmtepompen. 

Een doorslaggevende factor bij de voorkeur voor een regionaal warmtesysteem is netcongestie. Door de almaar toenemende vraag naar elektriciteit groeit het stroomnet in grote delen van Nederland tegen zijn grenzen aan. Het onderzoek laat zien dat bij vertraging in het uitbreiden van het elektriciteitsnet de maatschappelijke meerwaarde van warmtenetten fors toeneemt. Elektrificatie met warmtepompen leidt in dat scenario tot hoge nationale kosten, terwijl warmtenetten het elektriciteitsnet minder belasten. Bij langer durende netcongestie, al vanaf twee jaar, zijn de kosten in dit scenario bijna 1,7 miljard euro lager.

Regionale aanpak biedt maatschappelijke meerwaarde

Volgens de MKBA biedt een regionaal warmtesysteem niet alleen voordelen ten opzichte van netcongestie, maar ook op andere terreinen. Zo vragen onderdelen van een warmtenet minder ruimte in woningen en is het huidige systeem geschikt voor zowel bestaande als nieuwe warmtenetten. Tegelijkertijd benadrukt het rapport dat succesvolle inwerkingtreding afhankelijk is van goede samenwerking tussen gemeenten, Rijk, netbeheerders en andere betrokken partijen. Bovendien spelen voldoende participatie en een zorgvuldige fasering een belangrijke rol. 

Op basis van de uitkomsten wil Holland Rijnland binnen de Regionale Energiestrategie (RES) inzetten op een regionaal warmtesysteem, juist omdat langdurende netcongestie leidt tot grote maatschappelijke schade. In de ideale situatie sluiten overigens verschillende manieren van verwarmen (warmtenet, warmtepomp, hybride, geothermie) op elkaar aan in de juiste verhouding en op de juiste geografische plaats. 

Het onderzoek omvat alle dertien gemeenten binnen Holland Rijnland, met de kanttekening dat aansluiting op WarmtelinQ voor een deel van deze gemeenten geografisch of technisch niet mogelijk of complex kan zijn.